Freiburger historische Bestände - digital

sEC. XVIII. O. S. B. XIII. 495

ſacramenta & diſciplinam pertinent, ſolam eccleſiam decernere, principi Sscurtox

nihilominus ius competere inſpiciendi leges eccleſiaſticas, atque in ac-

XVIII.

cidentalibus religionis etiam cognoſcendi. Ultima demum poſitione cu-
randum monet, ut pax & concordia inter ſacerdotium & imperium
ſervetur, & offenſionum vitentur occaſiones. Porro, ſubdit p. 239.
poteſt eccleſiæ pax turbari excitatis contentionibus vel inter poteſtatem ec-
cleſiaſticam & civilem, vel inter Romauum pontificem & epiſcopos. Quiſ-
quis de horum iuribus tractans extrema amplectitur, pacem agre conci-
liabit. Mibi propoſitum fuit in brevi hoc commentariolo, quem auctoribus
ſummis in ocleſia poteſtatibus ſuſcepi, guemgue illarum iudicio ſine re-
tentione ſubmitto, id agere, ut cuigue, gquod ſuum eſt, tribuatur duce
veritate & canone. Duo demum adiicit epiphonemata, primum: quæ
plurimorum ſeculorum ſu atque ita tacito eccleſiæ conſenſu apoſtolicæ ſodi
obvenerunt reſeruata accidentalia, ea illi citra contrarium univerſalis ec-
oleſiæ conſenſum, ſive in concilio, ſive extra illud retrahi non poſſe. Al-
terum: Dum quaſtio oritur, an boc illudve epiſcopale vel papale decretum
ſive conſtitutum in ſua executione reibublicæ noceat, penes ſolum principem
eſſe iudicium: quippe gui rerum bublicarum utilitates vel damna ponderare
habet. Cum vero ambeæ poteſtates eccleſiaſtica & civilis ſupremæ, & a ſe
invicem independentes ſint, extra iam memoratunz caſum, orto inter utram-
que gravi dubio, controverſia ſeu iurium colliſione, ea, ut fit in ſtatu na-
turali, amica compoſitione tollenda erunt.

Nullum unquam inſignius exemplum conſervandæ, redintegrandæ-
que concordiæ ſacerdotium inter & imperium edidit Romana ſedes, quam
ipſo, quo hoc ſcribo, tempore Pius VI. P. M. inſtituto huius rei cauſa
Viennam ad aulam cæſaream itinere, menſe Martio an. 1782. digne a
cæſare, Neoſtadium uſque occurrente ſuſceptus & habitus, a populo
autem devotiſſime. Singulari Dei providentia factum eſt, ut, cum re-
ges & principes, penes quos ſuprema eſt rerum temporalium poteſtas,
multiplicarentur in orbe chriſtiano, Romana ſedes ab eorum eximere-
tur ſubiectione. Fundamentum ad eximiam Romani pontificis pote-
ſtatem ſtatim poni viſum eſt, quando primus Conſtantinus M. imp.
colla ſubiecit iugo Chriſti, non ficta illa donatione, ſed Cpolim trans-
lata ſede cæſarea, variis item immunitatibus, quas eccleſiæ conceſſit, hie-
rarchiſque, auctoritatem etiam in iudiciis civilibus fecit. Utinam vero
nunquam rebus fidei ſeſe, iudiciiſque eccleſiaſticis immiſcuiſſet, quod
ei, & multo adhuc magis ſucceſſoribus tam male ceſſit Arianorum fau-
toribus contra fidem Nicænam, barbaris nationibus irruentibus undique,
Arianil-